Απαγορευση social media σε ανηλικους κατω των 15 στην Ελλαδα απο το 2027

Ελλαδα: Στο τραπεζι απαγορευση social media για ανηλικους κατω των 15 απο το 2027

Η Ελλάδα εξετάζει μία από τις πιο αυστηρές ρυθμιστικές παρεμβάσεις στο ψηφιακό περιβάλλον των τελευταίων ετών, με στόχο τον περιορισμό της πρόσβασης των ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό, προωθείται νομοθετική ρύθμιση που προβλέπει την απαγόρευση χρήσης social media από παιδιά κάτω των 15 ετών, με ορίζοντα εφαρμογής την 1η Ιανουαρίου 2027.

Η πρωτοβουλία παρουσιάστηκε από τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, σηματοδοτώντας την πρόθεση της χώρας να κινηθεί σε πιο αυστηρό πλαίσιο προστασίας των ανηλίκων στο διαδίκτυο, σε ευθυγράμμιση με τη γενικότερη ευρωπαϊκή συζήτηση.

Το πλαισιο της ρυθμισης

Η προτεινόμενη ρύθμιση αναμένεται να κατατεθεί προς ψήφιση εντός του καλοκαιριού του 2026, ενώ η πλήρης εφαρμογή της μετατίθεται για το 2027, προκειμένου να δοθεί ο απαραίτητος χρόνος για την ανάπτυξη των τεχνικών υποδομών.

Βασικά σημεία της πρότασης:

• Απαγόρευση πρόσβασης σε πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης για χρήστες κάτω των 15 ετών
• Υποχρεωτική επαλήθευση ηλικίας για όλους τους χρήστες
• Συνεργασία με παρόχους υπηρεσιών διαδικτύου και πλατφόρμες
• Δημιουργία μηχανισμών ελέγχου μέσω κρατικών και τεχνολογικών υποδομών

Η ρύθμιση αφορά δημοφιλείς πλατφόρμες όπως το TikTok και το Instagram, οι οποίες συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο ποσοστό χρήσης στις μικρές ηλικίες.

Οι λογοι πισω απο την αποφαση

Η κυβερνητική επιχειρηματολογία βασίζεται σε επιστημονικά δεδομένα που συνδέουν τη συστηματική χρήση social media από ανηλίκους με επιπτώσεις στην ψυχική υγεία και τη γνωστική ανάπτυξη.

Συγκεκριμένα, γίνεται αναφορά σε:

• αυξημένα επίπεδα άγχους
• διαταραχές ύπνου
• μειωμένη ικανότητα συγκέντρωσης
• εξάρτηση από μηχανισμούς άμεσης επιβράβευσης

Ο σχεδιασμός των πλατφορμών, μέσω αλγοριθμικών μοντέλων που ενισχύουν τη συνεχή κατανάλωση περιεχομένου, θεωρείται καθοριστικός παράγοντας. Η πρακτική του infinite scroll και των συστημάτων επιβράβευσης έχει αποτελέσει αντικείμενο έντονης διεθνούς κριτικής, ιδιαίτερα όσον αφορά τις επιπτώσεις στους ανηλίκους.

Το τεχνικο ζητημα της επαληθευσης ηλικιας

Κρίσιμο στοιχείο για την αποτελεσματικότητα του μέτρου αποτελεί η εφαρμογή αξιόπιστων μηχανισμών επαλήθευσης ηλικίας.

Μέχρι σήμερα, η πρόσβαση στις περισσότερες πλατφόρμες βασίζεται σε αυτοδήλωση στοιχείων, γεγονός που καθιστά το σύστημα εύκολα παρακάμψιμο.

Στο νέο πλαίσιο εξετάζονται λύσεις όπως:

• Διασύνδεση με κρατικές ψηφιακές υπηρεσίες, όπως το Gov.gr
• Επιβεβαίωση μέσω γονικής συναίνεσης
• Τεχνολογίες ανώνυμης πιστοποίησης (π.χ. zero-knowledge proof)

Ο στόχος είναι η δημιουργία ενός συστήματος που θα διασφαλίζει την ηλικιακή επιβεβαίωση χωρίς να παραβιάζονται τα προσωπικά δεδομένα, σε συμμόρφωση με τον ευρωπαϊκό κανονισμό GDPR.

Ευρωπαϊκη διασταση και ρυθμιστικο πλαισιο

Η ελληνική πρωτοβουλία εντάσσεται σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο προβληματισμού για τη χρήση των social media από ανηλίκους.

Η συζήτηση συνδέεται άμεσα με το Digital Services Act της European Union, το οποίο ήδη επιβάλλει αυξημένες υποχρεώσεις στις πλατφόρμες όσον αφορά την προστασία των ανηλίκων και τη διαφάνεια των αλγορίθμων.

Η Ελλάδα φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως πιλοτική περίπτωση εφαρμογής αυστηρότερων μέτρων, ενδεχομένως επηρεάζοντας μελλοντικές ευρωπαϊκές πολιτικές.

Προκλησεις και ζητηματα εφαρμογης

Παρά τη σαφή στόχευση της ρύθμισης, παραμένουν σημαντικά ερωτήματα σχετικά με την πρακτική εφαρμογή της.

Μεταξύ αυτών:

• Η δυνατότητα παράκαμψης μέσω εργαλείων όπως VPN
• Η χρήση ψευδών στοιχείων ή λογαριασμών τρίτων
• Η τεχνική πολυπλοκότητα υλοποίησης αξιόπιστων age verification συστημάτων
• Η ισορροπία μεταξύ ελέγχου και προστασίας προσωπικών δεδομένων

Η επιτυχία του μέτρου θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη συνεργασία των τεχνολογικών εταιρειών και την αποτελεσματικότητα των τεχνικών λύσεων που θα υιοθετηθούν.

Συμπερασμα

Η προωθούμενη απαγόρευση πρόσβασης στα social media για ανηλίκους κάτω των 15 ετών αποτελεί μία σημαντική πολιτική παρέμβαση με έντονη κοινωνική και τεχνολογική διάσταση.

Αν και ανταποκρίνεται σε υπαρκτές ανησυχίες για την ψυχική υγεία των νέων, η επιτυχία της δεν θα κριθεί μόνο σε επίπεδο νομοθεσίας, αλλά κυρίως στην αποτελεσματικότητα της εφαρμογής και στην προσαρμογή των τεχνολογικών υποδομών.

Το επόμενο διάστημα αναμένεται να αποσαφηνίσει κρίσιμες λεπτομέρειες, τόσο ως προς τον τρόπο υλοποίησης όσο και ως προς το εύρος της συμμόρφωσης από τις ίδιες τις πλατφόρμες.