Ο πλανητης που μοιαζει με λεμονι και μπερδευει τη NASA

Το πιο παραξενο νεο αινιγμα της αστρονομιας: ο «λεμονενιος» πλανητης με διαμαντενια καρδια

Η αστρονομία έχει συνηθίσει να μας εκπλήσσει, αλλά αυτή τη φορά κατάφερε κάτι παραπάνω: να κάνει ακόμα και τους επιστήμονες να ξύνουν το κεφάλι τους. Οι πρόσφατες παρατηρήσεις της NASA αποκάλυψαν έναν εξωπλανήτη που δεν είναι σφαιρικός, όπως σχεδόν κάθε γνωστός πλανήτης, αλλά εμφανίζει έντονη παραμόρφωση, θυμίζοντας περισσότερο λεμόνι ή μπάλα ράγκμπι παρά ουράνιο σώμα.

Και όχι, δεν πρόκειται για λάθος στα δεδομένα ή για καλλιτεχνική υπερβολή. Πρόκειται για ένα πραγματικό φαινόμενο, τόσο ακραίο που αμφισβητεί όσα θεωρούσαμε δεδομένα για τη δομή και τη συμπεριφορά των πλανητών.

ενας πλανητης σε λαθος… γειτονια

Ο συγκεκριμένος εξωπλανήτης κινείται σε τροχιά γύρω από έναν λευκό νάνο, δηλαδή το “κουφάρι” ενός άστρου που έχει ολοκληρώσει τον κύκλο ζωής του. Οι λευκοί νάνοι είναι εξαιρετικά πυκνά αντικείμενα, με τεράστια βαρυτική έλξη, παρότι έχουν μικρό μέγεθος σε σχέση με έναν κανονικό ήλιο.

Το πρόβλημα ξεκινά από την απόσταση. Ο πλανήτης βρίσκεται τόσο κοντά στο άστρο του, ώστε η βαρυτική δύναμη που δέχεται είναι ακραία. Αποτέλεσμα; Το ίδιο το σώμα του πλανήτη παραμορφώνεται. Αντί να διατηρεί το κλασικό σφαιρικό σχήμα, τεντώνεται κατά μήκος του άξονα που “βλέπει” προς το άστρο, δημιουργώντας αυτό το αλλόκοτο, λεμονένιο προφίλ.

Γιατι δεν διαλυεται;

Εδώ είναι που αρχίζουν τα δύσκολα. Σύμφωνα με τα υπάρχοντα μοντέλα, ένας πλανήτης σε τέτοια απόσταση θα έπρεπε:

• είτε να διαλυθεί λόγω παλιρροϊκών δυνάμεων

• είτε να καταρρεύσει

• είτε να απορροφηθεί από τον λευκό νάνο

Κι όμως, αυτός ο πλανήτης όχι μόνο επιβιώνει, αλλά διατηρεί σταθερή τροχιά. Αυτό σημαίνει ότι είτε έχει σύσταση πολύ διαφορετική από ό,τι νομίζαμε, είτε οι θεωρίες μας για την αλληλεπίδραση πλανητών με λευκούς νάνους χρειάζονται σοβαρή αναθεώρηση.

Η θεωρια του διαμαντιου

Ένα από τα πιο εντυπωσιακά στοιχεία αφορά το εσωτερικό του πλανήτη. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι πρόκειται για έναν εξαιρετικά πυκνό πλανήτη, πλούσιο σε άνθρακα. Σε συνθήκες τόσο υψηλής πίεσης και θερμοκρασίας, ο άνθρακας δεν παραμένει σε απλή μορφή, αλλά κρυσταλλώνεται.

Με απλά λόγια, μεγάλο μέρος του εσωτερικού του πλανήτη πιθανότατα έχει μετατραπεί σε δομές παρόμοιες με διαμάντι. Δεν μιλάμε για έναν γυαλιστερό, κοσμικό θησαυρό, αλλά για γεωλογικές διεργασίες σε πλανητική κλίμακα, που κάνουν τον όρο “διαμαντένιος πλανήτης” λιγότερο υπερβολικό απ’ όσο ακούγεται.

Clickbait ή πραγματικη επιστημη;

Τα διεθνή και ελληνικά μέσα δεν άργησαν να υιοθετήσουν τίτλους για “πλανήτη λεμόνι” και “διαμαντένιο κόσμο”. Η αλήθεια βρίσκεται κάπου στη μέση.

Δεν πρόκειται για κάτι που παραβιάζει τους νόμους της φυσικής. Αντίθετα, τους εφαρμόζει στο απόλυτο όριό τους. Είναι ένα φυσικό εργαστήριο ακραίων συνθηκών, όπου βλέπουμε τι συμβαίνει όταν η βαρύτητα, η πίεση και η χημική σύσταση φτάνουν στα άκρα.

Γιατι αυτη η ανακαλυψη εχει σημασια

Πέρα από τον εντυπωσιασμό, τέτοια ευρήματα μας βοηθούν να καταλάβουμε:

• πώς εξελίσσονται τα πλανητικά συστήματα μετά τον θάνατο ενός άστρου

• τι μπορεί να συμβεί στο δικό μας ηλιακό σύστημα σε δισεκατομμύρια χρόνια

• πόσο περιορισμένες είναι ακόμα οι γνώσεις μας για την ποικιλία των πλανητών

Κάθε “παράξενος” πλανήτης δεν είναι εξαίρεση. Είναι υπενθύμιση ότι το σύμπαν δεν φτιάχτηκε για να ταιριάζει στα μοντέλα μας. Τα μοντέλα φτιάχνονται για να προσπαθούν, συχνά αποτυχημένα, να το εξηγήσουν.

Το συμπερασμα

Ο λεμονένιος πλανήτης δεν είναι ανέκδοτο της αστρονομίας. Είναι ένα ακόμα κομμάτι στο παζλ ενός σύμπαντος που αποδεικνύεται πολύ πιο βίαιο, απρόβλεπτο και δημιουργικό απ’ όσο θα θέλαμε.

Και όσο κι αν ακούγεται περίεργο, κάθε τέτοια ανακάλυψη μας φέρνει λίγο πιο κοντά στο να καταλάβουμε όχι μόνο το διάστημα, αλλά και το μέλλον του ίδιου μας του κόσμου.